Jeżeli chcieliby Państwo otrzymywać e-mailem co miesiąc elektroniczną wersję miesięcznika „Oś”, prosimy o przesłanie swojego adresu e-mail.Nr60 (Kwiecień 2013) Od 25 lat w Międzynarodowym Dniu Pamięci o Holokauście spod bramy „Arbeit macht frei” wyrusza Marsz Żywych. W tym roku trasą pod ruiny komór gazowych w byłym obozie Auschwitz II-Birkenau przeszło ponad 10 tysięcy osób. O tym wydarzeniu piszemy także w kwietniowym numerze „Osi”. – Jest dla mnie całkowicie jasne, że to miejsce opuszcza się innym, niż kiedy się tu przyjechało – tak po wizycie w Miejscu Pamięci, którą opisujemy na kolejnych stronach, powiedział Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Martin Schulz. Niemiecki polityk podkreślił wagę, jaką tragedia Auschwitz miała dla myślenia o powojennym europejskim zjednoczeniu. Już po raz 10. Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży uhonorował swoich przyjaciół i darczyńców, czyli Dobre Duchy. Obszerną relację z uroczystości znajdą Państwo w miesięczniku. Centrum Żydowskie planuje wyremontować i zaadaptować na kawiarnię i miejsce wystaw artystycznych dom ostatniego żydowskiego mieszkańca Oświęcimia Szymona Klugera. Rozpoczęła się zbiórka funduszy na ten projekt, któremu gorąco kibicujemy.
To już 60. numer Miesięcznika „Oś”, a to oznacza, że wraz z Państwem, naszymi Czytelnikami, jesteśmy już pięć lat! | Nr 59 (Marzec 2013) W marcowym numerze „Osi” polecamy przede wszystkim spotkanie z izraelską poetką i pisarką Haliną Birenbaum, która była gościem sesji edukacyjnej zorganizowanej przez Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. Była więźniarka m.in. obozu Auschwitz opowiadała o swojej rodzinie, życiu w warszawskim getcie czy też wstrząsających scenach z błotnistego Birkenau. U nas znajdą Państwo fragmenty jej wzruszających wspomnień. W styczniu tego roku w Centrum Dialogu i Modlitwy na seminarium Maximilian Kolbe Werk gościli młodzi dziennikarze z kilku europejskich krajów. W „Osi” znajdą Państwo bardzo osobiste podsumowanie ich pobytu autorstwa jednej z uczestniczek projektu. Na okładce tego numeru znajduje się zdjęcie pamiętnika, który na początku II wojny światowej prowadziła 16-letnia wówczas Anna Hinel. Autorka zginęła w obozie Auschwitz 70 lat temu, a teraz do Archiwum Muzeum przekazany został oryginalny zeszyt z jej zapiskami. W „Osi” piszemy o historii tego pamiętnika, publikujemy także krótkie fragmenty zapisków Anny Hinel. O swoich nowych nabytkach w „Osi” pisze również Centrum Żydowskie.
| Nr 58 (Luty 2013) Tradycyjnie lutowy numer miesięcznika „Oś” poświęcamy przede wszystkim styczniowej rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz. Na kolejnych stronach znajdą Państwo relację z 68. Rocznicy, a także teksty oficjalnych przemówień wygłoszonych podczas uroczystości. Na okładce znajduje się obraz byłej więźniarki, polskiej Żydówki, Haliny Ołomuckiej, który był wizualnym symbolem tegorocznych uroczystości. W „Osi” piszemy także o nowej wystawie rosyjskiej „Tragedia. Męstwo. Wyzwolenie” otwartej oficjalnie w rocznicę wyzwolenia Auschwitz. Na stronach MDSM znajdą Państwo artykuł poświęcony konferencji „Pamięć ma swój Dom”, której motywem przewodnim była rola upamiętnienia oraz praca edukacyjna prowadzona w Domu Spotkań przez byłych więźniów Auschwitz. Centrum Dialogu i Modlitwy podsumowuje siódme już Dni Spotkań, które były dla młodych ludzi zachętą do odpowiedzi na pytanie: jakie znaczenie ma dziś dla nas Auschwitz. Natomiast Centrum Żydowskie pisze o bardzo pozytywnych wynikach badań dotyczących prowadzonego tam programu antydyskryminacyjnego „Oświęcim inaczej”. Według nich rezultatem zajęć jest spadek antysemityzmu i romofobii wśród uczestników.
| Nr 57 (Styczeń 2013) W pierwszym w tym roku numerze „Osi” publikujemy obszerne fragmenty niezwykle poruszającego wykładu, który dla pracowników i przewodników Muzeum wygłosił ocalały z ludobójstwa w Rwandzie Gilbert Sezirahiga. Dziś jest on dyrektorem jednego z miejsc upamiętniających mord miliona osób w kwietniu 1994 r. — szkoły w Murambi. To świadectwo warte uwagi zwłaszcza, że mówi o wydarzeniach bardzo świeżych nie tylko w historii, ale i w pamięci zbiorowej społeczeństwa Rwandy, które w bardzo specyficzny sposób stara się uporać z traumą masowej zbrodni. Zagadnieniom ludobójstwa pośrednio poświęcona jest także publikacja Człowiek wobec totalitaryzmu. Od prostych recept do „Ostatecznego rozwiązania” pod redakcją dr Alicji Bartuś, która powstała po III Ogólnopolskiej Konferencji „Jednostka wobec zbrodni. Auschwitz i Holokaust na tle zbrodni ludobójstwa w XX wieku”. W styczniowej „Osi” piszemy również o rekordowej frekwencji w Miejscu Pamięci Auschwitz. Państwa uwadze polecamy także artykuły dotyczące dwóch bardzo różnych seminariów: trzeciej już edycji projektu „Prawa człowieka zaczynają się od praw dzieci i młodzieży” w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży, a także kolejnych Medytacjach Dawania Świadectwa w Centrum Dialogu i Modlitwy. Zapraszamy również do Centrum Żydowskiego, gdzie w lutym prezentowane będą filmy, które znalazły się w programie 8. Międzynarodowego Festiwalu Żydowskie Motywy.
| Nr 56 (Grudzień 2012) W 70. rocznicę założenia Rady Pomocy Żydom „Żegota” osiem osób zostało pośmiertnie uhonorowanych medalami Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Jedną z nich była Stanisława Olewnik, która za pomoc Żydom została osadzona przez Niemców w obozie Auschwitz. O tej i innych historiach pomocy przeczytają Państwo w ostatnim w tym roku numerze Miesięcznika „Oś”. Państwa uwadze polecamy także tekst dotyczący przedmiotów, które do muzealnych zbiorów przekazała była więźniarka Auschwitz Zofia Banaszczyk. To m.in. niezwykle cenna kolekcja oryginalnych obozowych listów. W numerze znaleźć można również artykuły o specjalnym francuskim „Pociągu Pamięci”, o multimedialnej instalacji „Projekt Pamięć”, którą oglądać można w Centrum Żydowskim w Oświęcimiu, a także o kolejnym Krakowskim Salonie Poezji w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży, na którym wiersze Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego czytały Iza Wrońska i Agnieszka Wróblewska. Na koniec gratulacje dla naszych kolegów. Złote i srebrne Medale Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej otrzymało 13 pracowników Muzeum Auschwitz. Uroczystego wręczenia dokonał profesor Andrzej Kunert, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Odznaczeni zostali głównie konserwatorzy i osoby odpowiedzialne za stan techniczny zachowania budynków i obszaru, ochronę oraz reformę systemu przechowywania zbiorów. Gratulujemy!
| Nr 55 (Listopad 2012) W listopadowym numerze „Osi” podsumowujemy trzyletnią konserwację pięciu drewnianych baraków na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau. Był to pierwszy tak duży projekt realizowany w Muzeum, finansowany ze środków unijnych. Na okładce obejrzeć mogą Państwo zwycięski plakat IV Międzynarodowego Biennale Plakatu Społeczno-Politycznego autorstwa Leksa Drewińskiego z Niemiec, zatytułowany „China”. Więcej nagrodzonych prac obejrzeć można na stronie z fotoreportażem. Zapraszamy także do wzięcia udziału w konkursie literackim ogłoszonym przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz Rzecznika Praw Obywatelskich, którego temat brzmi: „Co w moim dzisiejszym życiu znaczy Auschwitz?”. Centrum Żydowskie zaprasza na wystawę „Projekt Pamięć”, a także na projekt nauki języków z wolontariuszami Centrum, natomiast na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy przeczytać można o wystawie „Koniec i Początek – Odmowa i Opór”.
| Nr 54 (Październik 2012) 10 października na Zamku Królewskim w Warszawie oficjalnie zainaugurowano nowy projekt Google Cultural Institute, którego celem jest przedstawienie różnych aspektów historii XX wieku. Jednym z partnerów jest Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, które na otwarcie przygotowało dwie wirtualne ekspozycje. O projekcie przeczytają Państwo wewnątrz numeru, a na okładce widać stronę tytułową wystawy „Zanim odeszli…”. Oprócz tego w „Osi” historyk Muzeum dr Adam Cyra opisuje historię ucieczki trzech więźniów obozu Auschwitz: Mariana Mykały, Zygmunta Piotrowskiego i Franciszka Sykoza, która miała miejsce w czerwcu 1942 r. Niemcy rozstrzelali w ramach odwetu 15 osób pochodzących z Oświęcimia i okolic. Jeżeli ktoś z Państwa jest w posiadaniu dokumentów czy pamiątek związanych z tymi osobami, które mogą wzbogacić wiedzę historyków na temat tamtych tragicznych wydarzeń, prosimy o kontakt. Na stronach Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży publikujemy m.in. relację z „Krakowskiej Nocy Poezji”. Sporo miejsca poświęcamy również konferencji „Janusz Korczak w Pamięci Polaków, Żydów i Niemców. Pamięć historyczna jako wyzwanie dla teraźniejszości i przyszłości”, która odbyła się w MDSM. Państwa uwadze polecamy również tekst podsumowujący III Europejski Warsztat Maksymilian Kolbe Stiftung w Centrum Dialogu i Modlitwy, który poświęcony był pracy nad przeszłością Auschwitz i jej skutkami.
| Nr 53 (Wrzesień 2012) Zofia Posmysz – była więźniarka obozu Auschwitz, pisarka i dziennikarka radiowa, której portret publikujemy na okładce wrześniowego numeru „Osi”, została odznaczona najwyższym odznaczeniem Republiki Federalnej Niemiec – Krzyżem Zasługi na Wstędze. Pani Zofii składamy serdecznie gratulacje, a relację z uroczystości znajdą Państwo na stronach Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży. We wrześniu w Warszawie premier Donald Tusk wręczył nominacje członkom Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej III kadencji, która pracować będzie do 2018 r. Relację z pierwszego posiedzenia nowej MRO publikujemy na dalszych stronach. Natomiast w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau odbyło się posiedzenie Rady ds. Muzeów, prestiżowego organu opiniotwórczo-doradczego, działającego przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Było to pierwsze od wielu lat posiedzenie wyjazdowe Rady, w której – jako jedyny przedstawiciel muzeów martyrologicznych – zasiada także dyrektor Muzeum Auschwitz dr Piotr M.A. Cywiński. W tym numerze „Osi” podsumowujemy również cykl wydarzeń pod hasłem „Edyta łączy” zorganizowanych z okazji 70. rocznicy śmierci w obozie Auschwitz Edyty Stein, siostry Teresy Benedykty od Krzyża i patronki Europy. Natomiast na stronach Centrum Żydowskiego przeczytają Państwo o specjalnej aplikacji na urządzenia mobilne poświęconej żydowskiej historii Oświęcimia.
| Nr 52 (Sierpień 2012) 68 lat temu Niemcy zamordowali w Auschwitz II-Birkenau ostatnich romskich więźniów obozu. W rocznicę tego wydarzenia, 2 sierpnia, obchodzony jest Dzień Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti. W tym numerze „Osi” publikujemy relację z uroczystości, a także wiele fotografii. W tym miesiącu piszemy także o polsko-litewskim projekcie edukacyjnym „Kluczowe znaczenie miejsc pamięci dla edukacji w przyszłości”, jak również o wizycie izraelskich edukatorów na seminarium w Polsce. Na stronach Centrum Żydowskiego znajdą Państwo m.in. artykuł o uroczystościach w Izraelu upamiętniających zagładę żydowskich oświęcimian. MDSM natomiast podsumowuje 44. Krakowski Salon Poezji. Co jakiś czas oddajemy łamy „Osi” zagranicznym wolontariuszom, którzy przyjeżdżają do Oświęcimia. Tym razem swoimi refleksjami dzieli się z czytelnikami Christian Herz z Augsburga, który przez dziewięć miesięcy pomagał w pracy Centrum Dialogu i Modlitwy.
| Nr 51 (Lipiec 2012) W lipcowej „Osi” skupiamy się na obchodach 65. rocznicy powstania Państwowego Muzeum Auschwitz- Birkenau, którą obchodziliśmy 2 lipca. W tym roku przygotowano m.in. plenerową wystawę fotografii „Auschwitz, Pamięć, Świat” (kilka ze zdjęć publikujemy na stronie z fotoreportażem). Podziękowano także wolontariuszom Miejsca Pamięci, przyznając po raz pierwszy nagrodę „Gdyby zabrakło dziesięciu...”. Publikujemy także zwycięski reportaż Katarzyny Kowalczyk, powstały w ramach projektu edukacyjnego „Los jednostki w Auschwitz”. Sporo miejsca poświęcamy III edycji konferencji „Auschwitz i Holokaust na tle zbrodni ludobójstwa w XX i XXI wieku”. W tym roku uwaga uczestników obradujących w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży skierowana była na losy i motywy działań sprawców, ofiar i świadków zbrodni. W „Osi” piszemy także o międzynarodowej konferencji naukowej pod hasłem „Edyta łączy”, która odbyła się w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu. Państwa uwadze polecamy także relację z inauguracji nowego projektu MDSM – Sceny Alternatywnej. Natomiast na stronach Centrum Żydowskiego przeczytać można o pobycie w Polsce grupy kadetów i kadetek Akademii West Point, Marynarki Wojennej, Sił Powietrznych oraz Straży Przybrzeżnej USA w ramach programu „Academy Program”
| Nr 50 (Czerwiec 2012) Naszym głównym bohaterem w tym miesiącu jest August Kowalczyk, aktor, były więzień Auschwitz, ostatni żyjący uczestnik buntu i ucieczki z karnej kompanii z obozu Birkenau, która odbyła się 70 lat temu, 10 czerwca 1942 r. W rocznicę tamtych dramatycznych wydarzeń i niemal dokładnie w miejscu ucieczki 90-letni August Kowalczyk opowiedział po raz kolejny swoją historię, której obszerne fragmenty publikujemy. Sporo miejsca w tym miesiącu poświęcamy również kwestiom konserwacji Miejsca Pamięci Auschwitz. W czerwcu uroczyście zainaugurowano realizację Globalnego Planu Konserwacji, który finansowany będzie ze środków Fundacji Auschwitz-Birkenau. W miesięczniku znajdą Państwo relację z otwarcia GPK, jak również relację z czwartego posiedzenia Rady Fundacji Auschwitz-Birkenau. W czerwcowej „Osi” podsumowujemy również polsko-niemieckie seminarium „Pamięć o Auschwitz i Holokauście” oraz warsztaty z animacji językowej, które odbyły się w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. Piszemy również o bardzo interesującym japońskim projekcie pamięci „Statek Pokoju” oraz o wydarzeniach edukacyjnych towarzyszących tegorocznemu III Life Festival Oświęcim.
| Nr 49 (Maj 2012) W 49. numerze „Osi” wiele miejsca poświęcamy wydarzeniom w Miejscu Pamięci Auschwitz, które miały miejsce na przełomie kwietnia i maja. To przede wszystkim 21. Marsz Żywych oraz wizyta premiera Belgii Elio di Rupo. Państwa uwadze polecamy tekst o oryginalnych grypsach obozowych, które trafiły do muzealnego Archiwum. Temat główny w majowym numerze „Osi” to jubileuszowe, dziesiąte już, spotkanie Dobrych Duchów, czyli przyjaciół i darczyńców Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży. W tym roku motywem przewodnim wieczoru była Afryka – jej muzyka, zwyczaje i atmosfera. W „Osi” znajdą Państwo kilka zaproszeń, m.in. na wystawę Ewy Preisner w MDSM, a także na wydarzenia związane z 70. rocznicą śmierci Edyty Stein, które organizuje Centrum Dialogu i Modlitwy. Zapraszamy również na dwa spotkania z pisarką, byłą więźniarką Auschwitz Batszewą Dagan. 25 maja odwiedzi ona Centrum Żydowskie, a dzień później spotka się z uczestnikami sesji edukacyjnej Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. W „Osi” piszemy również o wydanych przez Muzeum dwóch książkach edukacyjnych Batszewy Dagan skierowanych do dzieci.
| Nr 48 (Kwiecień 2012) „Ja nigdy nie chciałam zmieniać świata...” — taki tytuł nosi rozmowa z Krystyną Oleksy, która w Miejscu Pamięci Auschwitz spędziła 37 lat i na początku tego roku przeszła na emeryturę. Jednak jej poświęcenie dla edukacji o historii obozu Auschwitz z pewnością dokonało i nadal przyczynia się do zmian w ludziach. W kwietniowym numerze drukujemy ostatnią już, 11. część przewodnika po żydowskiej historii Oświęcimia przygotowanego przez Centrum Żydowskie. Jednocześnie Centrum zaprasza na zbliżający się Life Festival, na którym wystąpi m.in. izraelski artysta Shachar Gilad. W tym roku laureatem nagrody im. ks. Stanisława Musiała zostali Anna Lebet-Minakowska, kustosz w Muzeum Narodowym w Krakowie, oraz ks. dr Manfred Deselaers, katolicki ksiądz z diecezji Aachen, duszpasterz w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu. W „Osi” znajdą Państwo krótkie wystąpienie, które ks. Deselaers wygłosił, odbierając wyróżnienie. Na stronach MDSM wiele miejsca poświęcamy prawom człowieka. Piszemy m.in. o seminarium „Prawa człowieka zaczynają się od praw dzieci i młodzieży”, a także o polsko-niemieckim spotkaniu poświęconym tematyce praw człowieka dawniej i dziś.
| Nr 47 (Marzec 2012) „Byliśmy ludźmi jak wszyscy inni ludzie na ziemi. Mieliśmy rodziny, przyjaciół, swój dom” – to tytuł wystawy czasowej, którą do 25 kwietnia oglądać można w Muzeum Auschwitz. W „Osi” piszemy o wystawie. Znajdą Państwo również sporo fotografi i prezentowanych obiektów. Na stronach Muzeum znajdą Państwo również informacje na temat nowej nagrody Muzeum – Światło Pamięci. Polecamy również obszerny artykuł poświęcony historycznym drzwiom do komory gazowej zaprezentowanym podczas tegorocznej rocznicy wyzwolenia Auschwitz. Aby obiekt mógł w przyszłości być prezentowany odwiedzającym Miejsce Pamięci, musiał zostać zamknięty w specjalistycznej gablocie. Na stronach Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży przeczytają Państwo m.in. o wizycie Silvii Löhrmann, minister edukacji Nadrenii-Północnej Westfalii, która przez dwa dni towarzyszyła uczniom z miejscowości Voerde i Warstein podczas ich pobytu w MDSM. W „Osi” piszemy również o dziennikarskim projekcie „Pamięć i upamiętnianie w dobie Web 2.0” organizowanym przez Maksymilian Kolbe Werk – o swoim pobycie w Oświęcimiu pisze jedna z uczestniczek projektu. Jak co miesiąc zapraszamy również na kolejny spacer śladami żydowskiej historii Oświęcimia.
| Nr 46 (Luty 2012) 67 lat temu wyzwolono niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Auschwitz. W „Osi” publikujemy obszerną relację z rocznicowych uroczystości. Wspominamy także postać zmarłego 27 stycznia Kazimierza Smolenia, byłego więźnia Auschwitz, współtwórcę i wieloletniego dyrektora Muzeum w Oświęcimiu. 19 lutego 90 lat kończy przewodniczący Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, były więzień Auschwitz, prof. Władysław Bartoszewski. O jego roli w kształtowaniu pamięci o Auschwitz opowiada w „Osi” sekretarz MRO Marek Zając. W miesięczniku przeczytają Państwo również o dwóch nowych publikacjach Muzeum: „Szkicowniku z Auschwitz” oraz albumie „Auschwitz-Birkenau. Miejsce, na którym stoisz…”. W 70. rocznicę konferencji Wannsee MDSM zorganizował konferencję poświęconą temu kluczowemu wydarzeniu w całym procesie przygotowania akcji Zagłady Żydów. W „Osi” piszemy również o jubileuszowej wystawie Domu. Na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy znajdą Państwo natomiast relację z pobytu grupy studentów i studentek z Austrii. Na stronach Centrum Żydowskiego publikujemy fragmenty spotkania z prof. Andrzejem Żbikowskim, autorem książki „Karski”.
| Nr 45 (Styczeń 2012) 27 stycznia przypada 67. rocznica wyzwolenia obozu Auschwitz. Relację z uroczystości opublikujemy w następnym numerze. W tym miesiącu zachęcamy do lektury fragmentów przygotowywanej przez historyka Muzeum Helenę Kubicę książki poświęconej powojennym losom dzieci wyzwolonych w KL Auschwitz. Wiele miejsca w tym wydaniu poświęcamy 25. urodzinom Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży, których główna część odbyła się w Oświęcimiu, ale wydarzenia towarzyszące miały miejsce także m.in. w Brukseli. W styczniowym numerze piszemy również m.in. o rekordowej frekwencji w Miejscu Pamięci Auschwitz w 2011 r. Tereny byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady odwiedziło aż 1 milion 405 tysięcy osób. Zapraszamy także do odwiedzenia nowej czasowej wystawy Muzeum „Niemieckie plany rozbudowy Auschwitz”. W aktualnej „Osi” znajdą Państwo relację z kolejnych rekolekcji „U progu Auschwitz” w Centrum Dialogu i Modlitwy. Piszemy też o nowym programie Centrum Żydowskiego „Oświęcim inaczej”, który skierowany jest do uczniów szkół ponadgimnazjalnych.
| Nr 44 (Grudzień 2011) W listopadzie grupa polskich nauczycieli, pracowników muzeów, a także edukatorów z ośrodków zajmujących się historią Holokaustu pojechała do Instytutu Yad Vashem na seminarium „Judaizm – dzieje i kultura Żydów polskich – Holokaust”. W tym numerze „Osi” przeczytać Państwo mogą teksty czworga uczestników tego seminarium, którzy podsumowują bardzo intensywny pobyt w Izraelu. Na okładce tego znajduje się list wysłany przez więźnia obozu Auschwitz do swoich bliskich, który ozdabia świąteczna choinka. Więźniowie, często ryzykując życiem, wykonywali za drutami świąteczne kartki, które wysyłali współtowarzyszom niedoli, a także swoim bliskim na wolności. Kilka z nich znajdą Państwo na dalszych stronach. Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży podsumowuje dwa projekty: seminarium „Prawa człowieka zaczynają się od praw dzieci i młodzieży”, jak również wizytę członków organizacji Lagergemeinschaft Auschwitz - Freundeskreis der Auschwitzer z Frankfurtu. O brytyjsko-polskim projekcie, którego zwieńczeniem było przedstawienie zatytułowane „Słuchając Ziemi”, piszemy na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy. W „Osi” publikujemy również krótki wywiad z brytyjskim ministrem społeczności i samorządów lokalnych. Eric Pickles odwiedził w grudniu Miejsce Pamięci Auschwitz.
| Nr 43 (Listopad 2011) Gośćmi listopadowej sesji edukacyjnej Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście, która przyciągnęła prawie 300 osób, nauczycieli i ich uczniów, byli: Zofia Posmysz, prof. Wacław Długoborski oraz Juliusz Zon. W tym numerze publikujemy fragmenty ich opowieści. Polecamy Państwu również artykuł dr. Artura Szyndlera z Centrum Żydowskiego, poświęcony dwóm postaciom, które ważnymi zgłoskami zapisały się w historii Oświęcimia. Ksiądz Jan Skarbek i rabin Eliasz Bombach byli bohaterami projektu „Przychodzi rabin do księdza”, który upamiętniał przedwojenną przyjaźń dwóch najważniejszych duchownych w mieście. W listopadowej „Osi” piszemy także o filmie dokumentalnym, w reżyserii Gerburg Rohde-Dahl „Rozległe pole”, poświęconym pomnikowi Holokaustu w Berlinie. Zachęcamy też do lektury. Na stronach kulturalnych piszemy o najnowszej publikacji wydawnictwa Miejsca Pamięci Auschwitz – książce Józefa Matyni „Młodość utracona za drutami”. To wojenne wspomnienia byłego więźnia obozu Auschwitz, dziennikarza radiowego, redaktora i historyka.
| Nr 42 (Październik 2011) W październikowym numerze „Osi” sporo miejsca poświęcamy projektowi edukacyjnemu skierowanemu do nietypowej grupy odbiorców – osadzonych w małopolskich zakładach karnych. W tej chwili trwa już trzecia edycja projektu „Auschwitz –Historia – Edukacja Obywatelska”. Jego tematem są sylwetki Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Na stronach Muzeum piszemy także o polskim i izraelskim wsparciu Fundacji Auschwitz-Birkenau, o nowej francuskojęzycznej monografi i historii Auschwitz, a także o tegorocznej laureatce nagrody im. Ireny Sendlerowej „Za naprawianie świata”, którą została została Grażyna Ferenc, przewodnik Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Zapraszamy również na wystawę „Sztuka zakazana”. Polecamy Państwa uwadze również relację z radosnych obchodów 90. urodzin Augusta Kowalczyka, który świętował swój jubileusz w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. „Na ścieżkach pamięci i pojednania – od Wadowic i Münster do Auschwitz”– to tytuł warsztatów, które odbyły się na przełomie sierpnia i września w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu, i o których także piszemy w tym numerze miesięcznika. Zachęcamy również do sięgnięcia po kolejną część przewodnika po żydowskiej historii Oświęcimia.
| Nr 41 (Wrzesień 2011) Ostatnie pięć lat w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau to okres sporych zmian: rekordowo rośnie frekwencja, przygotowywana jest nowa wystawa główna, utworzono Fundację Auschwitz-Birkenau mającą zabezpieczyć finansowanie konserwacji autentycznego Miejsca Pamięci, powstaje również nowe Centrum Obsługi Odwiedzających. Od pięciu lat pracami Muzeum kieruje dr Piotr M.A. Cywiński, z którym wywiad publikujemy w tym wydaniu „Osi”. We wrześniowym numerze piszemy także o dwóch okrągłych rocznicach, które wypadały w sierpniu i wrześniu: śmierci św. Maksymiliana Kolbe oraz pierwszej masowej próby zabijania ludzi cyklonem B. Oba wydarzenia miały miejsce w podziemiach bloku 11 (widocznych na okładce). Państwa uwadze polecamy również refleksje zagranicznych wolontariuszy pracujących przez ostatni rok w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. Na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy przeczytają Państwo o obchodach rocznicy śmierci Edith Stein, czyli św. Teresy Benedykty od Krzyża. Zapraszamy także do sięgnięcia po kolejną część spacerownika po żydowskiej historii Oświęcimia.
| Nr 40 (Sierpień 2011) Oddajemy w Państwa ręce już czterdziesty numer miesięcznika. Wiele miejsca poświęcamy uroczystościom Dnia Pamięci o Zagładzie Sinti i Romów, które odbyły się 2 sierpnia, a także kwestiom konserwacji. Publikujemy m.in. artykuł autorstwa brytyjskich studentek, które odbyły staż w pracowni konserwatorskiej Miejsca Pamięci. W „Osi” piszemy także o porozumieniu podpisanym przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau i PWSZ im. Witolda Pileckiego. Dzięki niemu możliwa będzie m.in. organizacja wspólnych konferencji, a studenci oświęcimskiej uczelni będą mogli odbywać staże w Muzeum. Na stronach Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży polecamy tekst dotyczący warsztatów poświęconych zagadnieniu antyjudaizmu, a także atykuł poświęcony seminarium dla wolontariuszy Akcji Znaku Pokuty/Służby dla Pokoju. Centrum Żydowskie natomiast pisze o kolejnej edycji projektu „Bridges to History”. Przy okazji polecamy także kolejną część przewodnika po żydowskim Oświęcimiu. W poprzednim numerze pisaliśmy o spotkaniu w Oświęcimiu członków Międzynarodowej Rady Chrześcijan i Żydów. W sierpniowej „Osi” publikujemy wykład, który podczas specjalnej sesji ICCJ w Centrum Dialogu i Modlitwy wygłosił ks. Manfred Deselaers.
| Nr 39 (Lipiec 2011) W ubiegłym miesiącu w Centrum Żydowskim gościli uczestnicy projektu FASPE, o którym pisaliśmy w poprzednim numerze miesięcznika. Wśród nich byli młodzi dziennikarze, studenci Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku. W „Osi” rozpoczynamy publikację ich tekstów, które są efektem dziesięciodniowego programu. Na stronach Muzeum przeczytają Państwo m.in. o oryginalnych listach obozowych, które trafiły do muzealnego archiwum. oraz o wizycie w Miejscu Pamięci członków Międzynarodowej Rady Chrześcijan i Żydów. Już po raz trzeci w wyjeździe studyjnym do Oświęcimia wzięła udział grupa studentów z Wyższej Szkoły Zarządzania Organizacjami Publicznymi z Nadrenii Północnej – Westfalii. Dlaczego tak ważne jest, aby przyszli niemieccy urzędnicy odwiedzali Miejsce Pamięci, o tym opowiada w „Osi” Gerhard Hausmann, wykładowca niemieckiej uczelni. Zapraszamy Państwa także na wystawę do Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży. Po raz pierwszy w Polsce zobaczyć można tam prace Amerykanki Pat Mercer Hutchens. Zachęcamy również do sięgnięcia po drugą część przewodnika po żydowskiej historii Oświęcimia przygotowanego przez Centrum Żydowskie.
| Nr 38 (Czerwiec 2011) Konserwatorzy Miejsca Pamięci Auschwitz scalili zniszczony przez złodziei oryginalny napis „Arbeit macht frei”. W „Osi” przeczytać mogą Państwo o tym, jak wyglądały prace konserwatorskie, a także zobaczyć fotografie dokumentujące ich przebieg. Między innymi kwestiom konserwacji poświęcone były niedawne spotkania członków Rady Fundacji Auschwitz-Birkenau oraz Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. W numerze znajdą Państwo relacje z obu wydarzeń. „Prawa człowieka wczoraj – prawa człowieka dzisiaj. Ruch oporu i odwaga cywilna” – taki tytuł nosiło drugie spotkanie w ramach polsko-niemieckiej wymiany młodzieży, o którym można przeczytać w „Osi”. Na stronach Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży znajdą Państwo informacje o seminarium poświęconemu przymusowej migracji Polaków i Niemców. Od tego numeru miesięcznika zaczynamy prezentację przewodnika „Oszpicin”, przygotowanego przez Centrum Żydowskie. Na środkowych stronach znaleźć można mapę i opis kilku pierwszych obiektów, dzięki którym zapoznać się można z żydowską historią Oświęcimia. W „Osi” publikujemy także wywiad z Davidem G. Marwellem, dyrektorem Muzeum Dziedzictwa Żydowskiego w Nowym Jorku, które jest stowarzyszone z Centrum Żydowskim w Oświęcimiu.
| Nr 37 (Maj 2011) „Być człowiekiem w Auschwitz” — tak brzmiał temat tegorocznej edycji ogólnopolskiego konkursu „Auschwitz a moja ziemia. Historia i pamięć po latach”. Na łamach „Osi” publikujemy prace laureatów części literackiej oraz fotograficznej. Na stronach Muzeum znajdą Państwo informacje o koncercie, jaki odbył się w oświęcimskiej szkole muzycznej. Po raz kolejny gościli w naszym mieście francuscy muzycy z Ensemble Voix Étouffées. Wraz z chórem uczniów szkoły wykonali oni koncertową wersję opery dla dzieci „Brundibár” Hansa Krasy. Na wystawę malarstwa Rafaela Chwolesa „Wilno i cały świat” zaprasza natomaist Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży. Centrum Żydowskie proponuje spotkanie z literaturą. 31 maja odbędzie się promocja trzeciego, rozszerzonego wydania książki „Dotknięcie anioła” oraz spotkanie z jej autorem Henrykiem Schönkerem. Państwa uwadze polecamy także opowieść młodego niemieckiego wolontariusza Sebastiana Schlegela, który kończy właśnie swój pobyt w Centrum Dialogu i Modlitwy. Zapraszamy także na konferencję „Oblicza sprawiedliwości. Świat wobec Holokaustu i innych zbrodni ludobójstwa w XX wieku”, która odbędzie się pod koniec czerwca.
| Nr 36 (Kwiecień 2011) W tym miesiącu po raz kolejny oddaliśmy łamy miesięcznika młodym uczestnikom międzynarodowego projektu „Pamięć i upamiętnianie w dobie web 2.0”. W lutowym numerze publikowaliśmy teksty powstałe na warsztatach w Oświęcimiu. Druga część projektu odbyła się w marcu w Niemczech na terenie byłego obozu koncentracyjnego Buchenwald. Efekty pracy grupy tekstowej, którą kierował redaktor naczelny „Osi”, znajdą Państwo na stronach miesięcznika. Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży, jak co roku, wręczył nagrody swoim Dobrym Duchom. Tegoroczna uroczystość przebiegała pod znakiem muszli. Kogo nagrodzono, tego dowiedzą się Państwo z obszernej relacji z uroczystości. Gdzie przed wojną mieszkał naczelny rabin Oświęcimia? Którymi ulicami chodzili oświęcimscy Żydzi? Na te i wiele innych pytań odpowiada najnowszy projekt Centrum Żydowskiego w Oświęcimiu „Oszpicin”. Oficjalna inauguracja, na którą serdecznie Państwa zapraszamy, już 28 kwietnia. To już 36. numer „Osi”, co oznacza nasze trzecie urodziny. Bardzo dziękujemy, że są Państwo z nami.
| Nr 35 (Marzec 2011) Przez trzy lata specjaliści Miejsca Pamięci konserwowali ponad 35 tys. dokumentów zespołu SS-Hygiene Institut. Konserwatorzy – Nel Jastrzębiowska i Mirosław Maciaszczyk – opowiadają w rozmowie z „Osią” o tym, jak dba się o historyczne dokumenty. Mówią też o wyzwaniach związanych z tak dużym i skomplikowanym projektem konserwatorskim. „Oszpicin. Przewodnik po żydowskiej historii Oświęcimia” to nowy projekt Centrum Żydowskiego, na który złożą się: multimedialna strona internetowa oraz drukowany przewodnik. O tym pionierskim przedsięwzięciu piszemy na stronach Centrum. W „Osi” piszemy także o podróży studyjnej do Belina i Oświęcimia, w którą wybrali się ocaleni z ludobójstwa w Rwandzie, skupieni w organizacji „Nigdy więcej”. W lutym odeszła od nas Pani Zofia Łyś, była więźniarka niemieckich obozów koncentracyjnych, która przez wiele lat brała udział w licznych spotkaniach z młodzieżą i organizowanych przez oświęcimskie instytucje projektach edukacyjnych. Wspomnienia o tej niezwykłej postaci publikujemy na jednej ze stron miesięcznika.
| Nr 34 (Luty 2011) Lutowy numer „Osi” zdominowały wydarzenia z 27 stycznia, czyli 66. rocznicy wyzwolenia byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz. W numerze przeczytają Państwo relację z uroczystości oraz najważniejsze słowa, które na nich padły – przemówienia byłych więźniów, a także prezydentów: Rzeczpospolitej Polskiej – Bronisława Komorowskiego i Republiki Federalnej Niemiec – Christiana Wulffa. Piszemy również o wizycie prezydentów w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. Trzy strony miesięcznika oddaliśmy do dyspozycji uczestnikom projektu „Pamięć i Upamiętnienie w erze web 2.0”. W styczniowym seminarium zorganizowanym przez Maximilian Kolbe Werk wzięli udział młodzi ludzie z kilku krajów. Teksty w „Osi” to pierwsza część prezentacji efektów pracy grupy prasowej. Poza tym w numerze przeczytają Państwo o wystawie darów, jakie byli więźniowie i ich rodziny przekazały Miejscu Pamięci Auschwitz. Ekspozycję można oglądać w Muzeum, a także na stronie internetowej www.auschwitz.org.
| Nr 33 (Styczeń 2011) W pierwszym w 2011 r. numerze miesięcznika podsumowujemy frekwencję w Miejscu Pamięci Auschwitz. W ubiegłym roku tereny byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz odwiedziło 1 milion 380 tysięcy osób. To rekord w ponad 60-letniej historii Muzeum. Szczególnej Państwa uwadze polecamy dwa kolejne eseje, owoce projektu Centrum Żydowskiego „Po co nam tolerancja?”. To teksty dwóch uczennic z Liceum Ogólnokształcącego im. Marcina Wadowity w Wadowicach. Na stronach Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży publikujemy relacje z dwóch grudniowych Krakowskich Salonów Poezji, których gośćmi byli August Kowalczyk i Andrzej Seweryn. Znaleźć tam można także tekst o pierwszym spotkaniu uczniów szkół ponadgimnazjalnych z Weil der Stadt i studentów germanistyki z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej. w Oświęcimiu w ramach projektu „Prawa człowieka wczoraj – prawa człowieka dziś”. Od siedmiu lat w Centrum Dialogu i Modlitwy na przełomie roku odbywają się Dni Skupienia. W „Osi” znajdą Państwo refleksje uczestników ostatniego spotkania „U progu Auschwitz”.
| Nr 32 (Grudzień 2010) W połowie listopada Muzeum Auschwitz odwiedziła Batszewa Dagan izraelska pisarka, była więźniarka Auschwitz, autorka tomu wierszy „Błogosławiona bądź wyobraźnio – przeklęta bądź!”. W „Osi” znajdą Państwo wywiad z nią, a także relację ze spotkania Batszewy Dagan z nauczycielami i uczniami. Na stronach Muzeum Auschwitz piszemy także o oryginalnych księgach ze szpitala obozowego, które trafiły do Archiwum, a także o 20. Posiedzeniu Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. W „Osi” podsumowujemy także dwa projekty: „Prawa człowieka zaczynają się od praw dzieci i młodzieży” w MDSM, w którym wzięło udział 30 uczniów i uczennic Liceum im. Stanisława Konarskiego i Liceum Mistrzostwa Sportowego w Oświęcimiu, a także „Po co nam tolerancja?” w Centrum Żydowskim. Zachęcamy do zapoznania się z dwoma esejami autorstwa uczestników tego ostatniego. Państwa uwadze polecamy także relacje z dwóch spotkań w MDSM. Gościem kolejnych Rozmów Europejskich był rzecznik ambasady Izraela w Polsce Michał Sobelman, natomiast prof. Jadwidze Toczek poświęcony był listopadowy XXXV Krakowski Salon Poezji. Na ostatniej stronie znajduje się fotoreportaż z tego wydarzenia.
| Nr 31 (Listopad 2010) Listopad to miesiąc, w którym obchodzimy dwie smutne rocznice. 22 listopada 1940 r. odbyła się w obozie Auschwitz pierwsza egzekucja przez rozstrzelanie. Rok później, 11 listopada – w polskie Święto Niepodległości – pod Ścianą Śmierci na dziedzińcu bloku nr 11 Niemcy po raz pierwszy dokonali egzekucji rozstrzelania za pomocą cichostrzelnej broni małokalibrowej. O tych wydarzeniach dziś możemy opowiedzieć dzięki relacjom świadków i archiwalnym dokumentom. W listopadowej „Osi” znajdą Państwo również informacje o kursach internetowych przygotowywanych przez Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście, tekst poświęcony wizycie studentów i profesorów z Woroneża w Centrum Dialogu i Modlitwy oraz relację z polsko niemieckiego seminarium przeznaczonego dla organizatorów podróży studyjnych do miejsc pamięci. Na stronach Centrum Żydowskiego publikujemy natomiast refleksje uczestniczki programu „Po co nam tolerancja?”. Polecamy także książkę, tom wierszy zebranych byłej więźniarki Auschwitz Haliny Birenbaum Moje życie zaczęło się od końca, a także fotoreportaż z Drogi Krzyżowej na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau.
| Nr 30 (Październik 2010) „Konfrontacja i refleksja” – taki tytuł nosi zwycięski plakat III Biennale Plakatu Społeczno-Politycznego w Oświęcimiu, który zdobi naszą okładkę. Jego autorem jest Chińczyk, Bangqian Zheng. 74 najlepsze konkursowe plakaty można oglądać w Międzynarodowym Domu Spotkań. Na stronach kulturalnych przeczytać można recenzję spektaklu „Pasażerka” Mieczysława Weinberga, która miała swoją polską premierę w Teatrze Wielkim–Operze Narodowej. Towarzyszy jej krótka rozmowa z Zofią Posmysz, której powieść stała się inspiracją dla kompozytora. W tym numerze miesięcznika znajdą Państwo także dwa wywiady. Od czterech lat pracami Miejsca Pamięci Auschwitz kieruje dr Piotr M.A. Cywiński. Mówi on m.in. o tym, dlaczego zgodził się przyjąć propozycję pracy w tym miejscu i czy nie żałuje tej decyzji, o najważniejszych wyzwaniach stojących obecnie przed Muzeum, a także o europejskim współczesnym znaczeniu historii byłego obozu. Naszym drugim rozmówcą był Tomasz Kuncewicz, dyrektor Centrum Żydowskiego w Oświęcimiu. Pretekstem do spotkania było dziesięciolecie tej instytucji.
| Nr 29 (Wrzesień 2010) Kiedy patrzy się na stół, zapełnionymi narzędziami medycznymi (widoczne na okładce), które z dużym prawdopodobieństwem były używane w obozie Auschwitz, ciężko opanować emocje i wyobraźnię. O niezwykłym znalezisku przeczytają Państwo na stronach „Osi”. Już od dwudziestu lat do Miejsca Pamięci Auschwitz przyjeżdżają wolontariusze ze szkół zawodowych Volkswagena. Poznają historię i jednocześnie pracują na teren Muzeum. O projekcie przeczytają Państwo w rozmowie z Christophem Heubnerem, wiceprzewodniczącym Fundacji na rzecz Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu. Państwa uwadze polecamy także artykuł podsumowujący półmetek programu „Po co nam tolerancja?” realizowanego w Centrum Żydowskim, a także relację z europejskich warsztatów zorganizowanych w Centrum Dialogu i Modlitwy przez Maximilian Kolbe Stiftung z Niemiec. Na przedostatniej stronie poznają Państwo także historię legendarnej już „Szafy Ganobisa”. Natomiast na ostatniej stronie obejrzeć można fotoreportaż z tegorocznych uroczystości 69. rocznicy śmierci św. Maksymiliana Kolbe, w których w tym roku wzięło udział prawie dwa tysiące wiernych.
| Nr 28 (Sierpień 2010) Liczba odwiedzających Miejsce Pamięci Auschwitz w ostatniej dekadzie wzrosła trzykrotnie. W ubiegłym roku padł kolejny rekord – do Muzeum przyjechało 1,3 mln ludzi, większość z zagranicy. W niedalekiej przyszłości na terenie sąsiadującej bazy PKS powstanie nowe centrum obsługi odwiedzających. W konkursie na opracowanie jego koncepcji ubranistyczno-architektonicznej pierwszą nagrodę zdobyła firma KKM Kozień Architekci. U nas mogą Państwo zobaczyć, jak wyglądać będzie nowoczesna baza recepcyjna. Polecamy Państwa uwadze relację z uroczystości Dnia Pamięci o Zagładzie Romów, a także rozmowę z Piotrem Kadlčikiem, przewodniczącym Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP i członkiem Rady Fundacji Auschwitz-Birkenau. Na stronach Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży przeczytać można o wizycie nowych wolontariuszy Akcji Znaku Pokuty/Służby dla Pokoju w miejscach pamięci. Zachęcamy do lektury refleksji młodego wolontariusza Centrum Dialogu i Modlitwy Maxa Sundermanna, a także zapraszamy na wydarzenia związane z dziesiątymi urodzinami Centrum Żydowskiego w Oświęcimiu.
| Nr 27 (Lipiec 2010) Przez cztery dni na konferencji zatytułowanej „Auschwitz i Holokaust na tle zbrodni ludobójstwa w XX wieku” nauczyciele z całej Polski dyskutowali nad istotą i skutkami zbrodni ludobójstwa we współczesnym świecie. Odbył się także panel poświęcony tematowi odpowiedzialności, w którym głos zabrali: prof. Zdzisław Mach, prof. Andrzej Zoll oraz Zbigniew Gluza. W „Osi” znajdą Państwo fragmenty debaty, a także artykuł poświęcony konferencji. W numerze piszemy też m.in. o wizycie polskich edukatorów w Norymberdze, w Centrum Dokumentacyjnym, mieszczącym się w historycznej Sali Kongresowej na terenach dawnych zjazdów partyjnych III Rzeszy, a także o darze, jaki przekazały do Muzeum córki byłej więźniarki Auschwitz Stefanii Budniak. Na stronach Centrum Żydowskiego przeczytają Państwo o izraelskim zespole Hatikva 6, który był jednym z gości pierwszego Life Festivalu, natomiast na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy publikujemy artykuły o pobycie w Oświęcimiu grupy ocalałych z Hiroszimy oraz rekolekcjach „Bearing Witness” (niesienie świadectwa).
| Nr 26 (Czerwiec 2010) W ostatnim miesiącu ze strachem obserwowaliśmy zachmurzone niebo i rosnący poziom rzek opływających Oświęcim. Powódź wyrządziła wielkie szkody, zagrożony był także teren Miejsca Pamięci Auschwitz. Po raz pierwszy od wielu lat Muzeum zostało zamknięte dla odwiedzających, a pracownicy przenosili archiwa i zbiory na wyższe kondygnacje. Powódź to główny temat w tym numerze miesięcznika. Prawdziwa walka z żywiołem miała miejsce w Brzezince, gdzie woda z niepozornej rzeczki Pławianki niemal przelała się przez niepodwyższane wały. Dzięki wielogodzinnemu wysiłkowi setek ludzi – mieszkańców, strażaków, a także zmobilizowanych pracowników Muzeum, udało się nie dopuścić do tragedii. W „Osi” piszemy również o wydarzeniach Narodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych, a także o planach dotyczących zupełnie nowej wystawy poświęconej losom polskich obywateli w Auschwitz. W numerze znajdą Państwo również relacje z kolejnego seminarium „Historie w biografii” w MDSM, którego bohaterem był tym razem były więzień Auschwitz Tadeusz Smreczyński, oraz ze spotkania w Centrum Dialogu i Modlitwy, w czasie którego po raz pierwszy w dziejach tej placówki tyle uwagi poświęcono totalitaryzmowi sowieckiemu w kontekście zbrodni katyńskiej.
| Nr 25 (Maj 2010) Tematem głównym 25. numeru jest doroczna uroczystość podsumowująca działalność Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży. Po raz kolejny w gościnnych progach domu spotkali się jego przyjaciele i darczyńcy, czyli Dobre Duchy. W MDSM odbyło się także podsumowanie piątej edycji projektu dla młodzieży „Auschwitz a moja ziemia – historia i pamięć po latach” realizowana wspólnie z Międzynarodowym Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. Na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy mogą przeczytać państwo wywiad z biskupem niemieckiej diecezji Passau Wilhelmem Schrammem, który przyjechał do Oświęcimia z grupą 27 kleryków. W tym miesiącu sporo miejsca poświęcamy różnorodnym wydarzeniom kulturalnym: spotkaniu z redaktorem Piotrem Pazińskim, autorem książki Pensjonat, performatywnej instalacji Agnes Janich „Światłość w ciemności” oraz dwóch koncertach w oświęcimskiej szkole muzycznej: po raz drugi wystąpiła tam francuska orkiestra kameralna Ensemble Voix Étouffées (w Osi publikujemy rozmowę z dyrygentem Amaury du Closelem), natomiast dla Igorka Bartosza zagrał Grzegorz Turnau.
| Nr 24 (Kwiecień 2010) W tym numerze „Osi” przeczytają Państwo aż trzy wywiady. Rozmawialiśmy z francuskim fotografikiem Emmanuelem Berry, którego zdjęcia można oglądać na wystawie w bloku 12 na terenie byłego obozu Auschwitz I. Oprócz tego znajdą Państwo także drugą część rozmowy z teologiem Norbertem Reckiem, a także wywiad z Ewą Szprynger, Prezes Stowarzyszenia „Żydowskie Motywy”. W kwietniowym numerze publikujemy dwa teksty dotyczące spotkań z byłymi więźniami Auschwitz: relację ze spotkania przewodników Muzeum Auschwitz z Mieczysławem Kitą, a także artykuł autorstwa byłego więźnia Tadeusza Sobolewicza, który dzieli się swoimi refleksjami dotyczącymi spotkań z niemiecką młodzieżą. Zapraszamy Państwa również na dwa koncerty w oświęcimskiej szkole muzycznej. 22 kwietnia dla Igorka Bartosza zagra Grzegorz Turnau, natomiast 24 kwietnia po raz drugi gościć będziemy w Oświęcimiu muzyków francuskiej orkiestry Voix Etouffées zajmującej się twórczością kompozytorów, którzy cierpieli i ginęli w czasach Trzeciej Rzeszy.
| Nr 23 (Marzec 2010) Głównym tematem w tym numerze „Osi” jest książka z bajkami. Książka niezwykła nie ze względu na same opowiastki, ale na fakt, że historie o przygodach czarnego kurczątka, zajączka, lisa i kogutka, czy o weselu w Osach Wielkich powstawały za drutami Auschwitz. Tworzyli je, ryzykując życiem, ojcowie – więźniowie obozu – dla swoich dzieci. Muzeum wydało reprinty wszystkich bajek. Poza tym w tym numerze „Osi” polecamy wywiad z teologiem Norbertem Reckiem, gościem noworocznych dni skupienia w Centrum Dialogu i Modlitwy. Kontynuujemy także cykl artykułów na temat projektu Centrum Żydowskiego „Po co nam tolerancja?”. Na koniec prośba o pomoc w walce z chorobą nowotworową Igorka Bartosza. Pieniądze na ten cel zbierano podczas 32. Krakowskiego Salonu Poezji w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. Obok relacji z tego wydarzenia na stronach MDSM znajdą Państwo wszystkie informacje i dane potrzebne do finansowego wsparcia leczenia chłopca.
| Nr 22 (Luty 2010)
 Większość lutowego numeru „Osi” poświęcamy obchodom 65. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz. Znajdą tu Państwo relację z uroczystości, a także słowa byłych więźniów i polityków, które padły podczas ceremonii w byłym obozie Auschwitz II-Birkenau. Oprócz tego w tym numerze znajdą Państwo relację z inauguracji działalności Forum Pro Publico Bono „Obywatele dla solidarności europejskiej” w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. Domowi gratulujemy też Polsko-Niemieckiej Nagrody Młodzieży „Zachować Pamięć” przyznawanej przez Polsko-Niemiecką Współpracę Młodzieży za projekt warsztatów „Język sprawców – język ofiar”. W „Osi” znajdą Państwo również zaproszenie na przegląd filmów o tematyce żydowskiej w Centrum Żydowskim, a na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy polecamy niezwykle ciekawą i wzruszającą historię misjonarki Bartholomäi z Münster, która przez wiele lat próbowała odnaleźć swoją rodzinę w Polsce.
| Nr 21 (Styczeń 2010)  27 stycznia obchodzić będziemy 65. rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau. W styczniowym numerze „Osi” przypominamy ostatnie dni przed wyzwoleniem. Obóz znajdował się w stanie chaosu. Przez bramy wymaszerowywały w kolumnach ewakuacyjnych w tzw. marszach śmierci tysiące więźniów, palono dokumenty, wysadzano krematoria i komory gazowe. W końcu z obozu uciekli też esesmani, jednak dla pozostałych na miejscu więźniów nie oznaczało to spokoju. W końcu jednak nadszedł dzień wyzwolenia. Polecamy Państwa uwadze również tekst poświęcony seminarium w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży, którego tematem były kobiety w czasie Holokaustu. Na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy publikujemy relację z rekolekcji, podczas których osią dyskusji była modlitwa Ojcze Nasz widziana przez dwie religie – judaizm i chrześcijaństwo. W „Osi” znajdą też państwo recenzję przedstawienia Szafa, które zaprezentowano w Centrum Żydowskim.
| Nr 20 (Grudzień 2009)  Oddajemy w Państwa ręce dwudziesty już numer miesięcznika „Oś Oświęcim – Ludzie – Historia – Kultura”. W numerze piszemy o znacznie ważniejszym jubileuszu, bowiem pod koniec listopada jubileusz 25-lecia działalności artystycznej świętował znakomity grafik Paweł Warchoł. W „Osi” znajdą Państwo relację ze specjalnej gali, którą wyprawiono w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. Polecamy także wywiad z zastępcą dyrektora oświęcimskiego Muzeum, konserwatorem Rafałem Pióro. Pytania zadawali mu internauci z całego świata, którzy korzystają z oficjalnej strony Muzeum założonej na portalu społecznościowym Facebook. Natomiast na stronach Centrum Dialogu i Modlitwy publikujemy rozmowę z Mary O’Sullivan, pracującą tam siostrą z Irlandii. Oprócz tego w dwudziestej „Osi” znajdą Państwo artykuł poświęcony wielopłaszczyznowym relacjom Muzeum i miasta Oświęcimia, relację z ostatniego posiedzenia Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, a także artykuł Julii Priedel dotyczący pamięci o Holokauście w Niemczech oraz na Ukrainie w opiniach zagranicznych wolontariuszy pracujących w Oświęcimiu.
 ŚCIĄGNIJ PDF
| Nr 19 (Listopad 2009)  Na rampie kolejowej wybudowanej wiosną 1944 r. w byłym obozie Auschwitz II-Birkenau niemieccy lekarze SS dokonywali selekcji wśród tysięcy Żydów przywożonych bydlęcymi wagonami. W październiku stanął tam historyczny niemiecki wagon towarowy. W „Osi” przeczytają Państwo krótki artykuł na jego temat. W listopadowej „Osi” polecamy kolejnye opowiadanie byłego więźnia Czesława Arkuszyńskiego poświęcone tym razem selekcji w szpitalu obozowym. Wiele miejsca w tym miesiącu poświęcamy sztuce. Agnieszka Sieradzka z Działu Zbiorów Muzeum pisze o dwóch wzruszających historiach i pracach artystycznych, którymi więźniowie obdarowywali okolicznych, pomagających im mieszkańców. W „Osi” znajdą Państwo również artykuł o wystawie „Nowy Dwudźwięk”, a także relację z przedstawienia Arka Teatru Ósmego Dnia z Poznania. Polecamy Państwu artykuł na temat polsko-niemiecko-ukraińskiego projektu o wzorcach pamięci przed i po 1989 r. w MDSM. W „Osi” znajdą Państwo także dwa zaproszenia: na rekolekcje adwentowe w Centrum Dialogu i Modlitwy, a także na projekt Centrum Żydowskiego „Po co nam tolerancja?”.
| Nr 18 (Październik 2009)  We wrześniu w Oświęcimiu gościli dwaj przewodniczący Parlamentu Europejskiego – obecny, prof. Jerzy Buzek oraz jego poprzednik prof. Hans-Gert Pöttering. W „Osi” znajdą Państwo relację z ich wizyty w byłym obozie Auschwitz, a także obszerne fragmenty debaty, która odbyła się w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży „Europa utracona, Europa odrodzona”, w której, oprócz profesorów Buzka i Pötteringa, wzięli także udział Christoph Heubner i Marian Turski. Poza tym w październikowym numerze polecamy także teksty dotyczące Dnia Otwartego w Centrum Żydowskim, a także Międzynarodowego Kongresu dla Pokoju „Ludzie i Religie”, którego uczestnicy odwiedzili Miejsce Pamięci Auschwitz. Oprócz tego piszemy także o seminarium poświęconemu pielęgniarstwu w czasach Trzeciej Rzeszy zorganizowanym przez MDSM, jak również niezwykłej tabakierce wykonanej przez więźnia Auschwitz Bronisława Czecha, która dosłownie uratowała komuś życie. Polecamy także relację Macieja Zabierowskiego z Centrum Żydowskiego, z jego podróży edukacyjnej po Stanach Zjednoczonych.
| Nr 17 (Wrzesień 2009)  Historia miłości i brawurowej ucieczki dwójki więźniów Auschwitz – Żydówki Mali Zimetbaum i Polaka Edwarda Galińskiego – należy do najbardziej wzruszających, a zarazem niezwykle tragicznych obozowych opowieści. Wydawało się, że zakończy się sukcesem., jednak uciekinierzy zostali złapani i ponownie osadzeni w obozie. Egzekucję wykonano 65 lat temu, 22 sierpnia 1944 r. W „Osi” publikujemy relacje byłych więźniów, którzy wspominali Malę i Edka oraz ich ucieczkę. Poza tym we wrześniowym numerze znajdą Państwo m.in.: pełny tekst homilii kardynała Stanisława Dziwisza na rocznicę śmierci św. Maksymiliana Kolbego, relację ze spotkania w MDSM pamięci dwóch zmarłych w ubiegłym roku byłych więźniów Auschwitz – Henryka Mandelbauma oraz Stanisława Hantza, a także refleksje po rekolekcjach w rocznicę śmierci św. Benedykty od Krzyża, czyli Edyty Stein. Na stronach Centrum Żydowskiego publikujemy artykuł Artura Szyndlera będący zapisem spaceru z urodzonym w Oświęcimiu Jerzym Feinerem, który obecnie mieszka w Izraelu.
| Nr 16 (Sierpień 2009)  W tym roku przypada 65. rocznica likwidacji przez nazistów tzw. cygańskiego obozu rodzinnego w obozie Auschwitz II-Birkenau. W „Osi” znajdą Państwo obszerną relację z obchodów, fragmenty archiwalnych relacji mówiących o wydarzeniach sprzed 65 lat. Państwa uwadze polecamy także fragmenty wykładów, które na początku lipca w krakowskim Muzeum Galicja wygłosili dwaj przywódcy religijni: Bhai Sahib Mohinder Singh, lider brytyjskich Sikhów oraz Master Hsin Tao Shih, nauczyciel buddyjski, założyciel Muzeum Religii Świata w Taipei. Temat wykładu brzmiał: „Leczenie ran: droga do pokoju i pojednania”. W „Osi” znajdą Państwo także wywiad z uczestniczkami projektu Centrum Żydowskiego „Bridge to History”. Piszemy także o wystawie fotografii byłego konsula RFN w Krakowie Adolfa Müllera w MDSM Okiem konsula, a także o oryginalnym medalu Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, byłej więźniarki Auschwitz Marii Kotarby, który przekazany został do Muzeum.
| Nr 15 (Lipiec 2009)  W lipcowej „Osi” wiele miejsca poświęcamy kwestii konserwacji Miejsca Pamięci Auschwitz. Zajmowała się tym w ostatnim miesiącu Międzynarodowa Rada Oświęcimska oraz Rada Fundacji Auschwitz-Birkenau, której głównym zadaniem będzie zebranie środków na finansowanie planu konserwacji Miejsca Pamięci. Państwa uwadze polecamy także rozmowę z Teresą Świebocką, wicedyrektor oświęcimskiego Muzeum, która niedawno przeszła na emeryturę po ponad 40 latach pracy w Miejscu Pamięci. W tym numerze „Osi” piszemy także o budynku tzw. Starego Teatru. Po pięciu latach starań możliwe będzie stworzenie tam siedziby Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. W lipcowej „Osi” znajdą Państwo również artykuły o pobycie amerykańskich kadetów w Polsce, o seminarium Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży na temat migracji i integracji Polaków i Niemców w Europie w XX wieku i pobycie grupy medytacyjnej w Centrum Dialogu i Modlitwy.
| Nr 14 (Czerwiec 2009)  „Tą kreską pamiętam o tych tysiącach ludzi, którzy tam zginęli” — powiedział w wywiadzie dla „Osi” były więzień Auschwitz Marian Kołodziej, którego wystawa „Klisze Pamięci” w Harmężach to jedno z najbardziej poruszających świadectw obozowej rzeczywistości. Okładkę zdobi fragment jednej z jego prac, autoportret artysty. Temat pamięci pojawia się w tym numerze „Osi” w wielu miejscach – przede wszystkim z okazji dwóch rocznic. 14 czerwca mija 69 lat od przyjazdu do Auschwitz pierwszego transportu polskich więźniów z Tarnowa — ich pierwsze dni w obozie przypomną archiwalne relacje. 7 czerwca natomiast mija 30 lat od wizyty Jana Pawła II w byłym obozie Auschwitz. W „Osi” publikujemy zdjęcia z tamtego dnia, a także artykuł ks. Manfreda Deselaersa z Centrum Dialogu i Modlitwy. Pamięci poświęcony jest także projekt artystyczny Anny Zosik, który trwa w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. W „Osi” znajdą Państwo wywiad z artystką.
| Nr 13 (Maj 2009)  W Izraelu żyje jeszcze kilkudziesięciu mieszkańców Oświęcimia, którzy opuścili swoje rodzinne miasto z różnych przyczyn i w różnych czasach. Na nowej ziemi zaczęli nowe życie. „Nowe Życie” to także tytuł wystawy w Centrum Żydowskim. Jedno z wielu pięknych zdjęć wykonanych podczas pracy nad wystawą zdobi naszą okładkę. Bohaterem jednego z artykułów w majowej „Osi” jest – w setną rocznicę urodzin – Otto Küsel, więzień oświęcimskiego obozu oznaczony numerem 2. Jego historię przypomina Monika Bernacka. Poza tym w „Osi” znajdą Państwo drugą część opowiadania byłego więźnia Czesława Arkuszyńskiego, wywiad z dr. Igorem Bartosikiem o książce poświęconej Henrykowi Mandelbaumowi, relację z rekolekcji w Centrum Dialogu i Modlitwy oraz tekst o polsko-niemieckim seminarium, którego bohaterką była Zofia Łyś.
| Nr 12 (Kwiecień 2009)  W kwietniowym numerze publikujemy m.in. pierwszą część tekstu byłego więźnia Auschwitz Czesława Arkuszyńskiego zatytułowany Buty i chleb... oraz zupa. Poza tym w „Osi” znaleźć można relację ze spotkania Dobrych Duchów MDSM, relację ze spotkania w Centrum Żydowskim z Clilą i Hadasą Bau, a także wspomnienie o ks. Stanisławie Musiale SJ w piątą rocznicę śmierci. Na ostatniej stronie „Osi” prezentujemy kilka niezwykłych prac młodych uczestników XI konkursu Ludzie ludziom zgotowali ten los. W numerze również zaproszenie na koncert, który 25 kwietnia odbędzie się w sali koncertowej oświęcimskiej szkoły muzycznej. Wystąpi na nim francuska orkiestra, Ensemble Voix Etouffées.
| Nr 11 (Marzec 2009)
W marcowym numerze miesięcznika „Oś” dyrektor Państwowego Muzeum w Oświęcimiu dr. Piotr M.A. Cywiński przedstawia koncepcję wystawy sztuki obozowej, która powstać ma w przyszłości w budynku kuchni na terenie byłego Auschwitz I. Publikujemy także relację z tygodniowego wyjazdu do Niemiec zorganizowanego w ramach obchodów Dnia Pamięci o Ofiarach Narodowego Socjalizmu, w którym udział wzięli uczestnicy międzynarodowych projektów organizowanych w MDSM, artykuł o spotkaniu niemieckiego Stowarzyszenia Wolontariuszy Horyzont w Centrum Dialogu i Modlitwy, a także tekst poświęcony książce Patrzyłam na usta... Dziennik z warszawskiego getta, której poświęcone było spotkanie w Centrum Żydowskim. | Nr 10 (Luty 2009)
W „Osi” znajdą Państwo najważniejsze słowa, które padły podczas uroczystości 64. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz. Piszemy także o inicjatywie podjętej w celu ochrony pozostałości po byłym niemieckim obozie — Fundacji Auschwitz-Birkenau, jak również o frekwencji w Muzeum w 2008 r. Poza tym przeczytać można wywiad z Fay Grajower, której wystawę Gdzie przeszłość spotyka się z przyszłością można oglądać w Centrum Żydowskim. Polecamy również teksty na temat polsko-niemieckiej wymiany młodzieży w MDSM o prawach człowieka oraz o Dniach Skupienia w Centrum Dialogu i Modlitwy. | Nr 9 (Styczeń 2009)
W pierwszej w 2009 r. „Osi” znajdą Państwo dwa wykłady. Pierwszy, to wystąpienie byłego sędziego Sądu Najwyższego Izraela, prof. Aharona Baraka, który był gościem specjalnej sesji zorganizowanej w Oświęcimiu z okazji 60. rocznicy uchwalenia Deklaracji Praw Człowieka oraz Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka. Drugi wykład to zapis spotkania dyrektora Muzeum, dr. Piotra M.A. Cywińskiego, ze studentami Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej. Tematem wykładu były wyzwania pamięci w XXI w. Okazuje się, że problemów jest bardzo wiele, a puenta wcale nie jest optymistyczna. | Nr 8 (Grudzień 2008)
Tematem głównym numeru jest seminarium dla polskich edukatorów, które odbyło się w jerozolimskim Instytucje Yad Vashem. W grudniowym numerze publikujemy także ciekawe rozmowy, m.in. wywiad z Alexem Dancygiem, dbającym o polsko-izraelską współpracę z ramienia Yad Vashem, a także rozmowę z nauczycielami liceum im. Konarskiego w Oświęcimiu Haliną i Wiesławem Świderskimi, którzy niedawno zaprezentowali oświęcimianom film przygotowany wraz ze swoimi uczniami „Oszpicin. Ocalić od zapomnienia”. | Nr 7 (Listopad 2008) Tematem głównym numeru jest II Międzynarodowe Biennale Plakatu Społeczno Politycznego zorganizowane przez Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu. Ta niezwykła inicjatywa pokazuje, że choć plakat - jako gatunek sztuki - został wyparty z przestrzeni miejskiej przez billboardy, to artyści nadal chcą komunikować się z widzami w takiej właśnie formie. Zainteresowanie biennale przerosło oczekiwania organizatorów. W Osi znajdą państwo m.in. rozmowę z przewodniczącym jury tegorocznej edycji biennale, profesorem katowickiej ASP Tadeuszem Grabowskim.
| Nr 6 (Październik 2008) 
Bohaterem numeru jest Henryk Sławik, człowiek, który uratował co najmniej pięć tysięcy polskich Żydów na Węgrzech. W gazecie publikujemy wywiad z Grzegorzem Łubczykiem, autorem książki o Henryku Sławku. Poza tym w szóstym numerze miesięcznika polecamy Państwu literacki zapis spotkania z byłą więźniarką KL Auschwitz Zofią Posmysz, która gościła niedawno w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. Warty uwagi jest także tekst poświęcony spotkaniu teologów fundamentalnych w Centrum Dialogu i Modlitwy. | Nr 5 (Wrzesień 2008)
Sierpień był miesiącem kilku ważnych rocznic, szczególnie dla kościoła katolickiego: 67 lat temu zamordowano w obozie św. Maksymiliana Kolbe, 66 lat temu w komorze gazowej w Birkenau zamordowano św. Edytę Stein, natomiast rok temu zmarł kardynał Jean-Marie Aaron Lustiger. Ostatnia dwójka odgrywa także istotną rolę w relacjach judaizmu z chrześcijaństwem i to nie tylko ze względu na skomplikowaną kwestię własnej, żydowsko-katolickiej tożsamości. O rocznicach przeczytają Państwo we wrześniowym numerze miesięcznika. | Nr 4 (Sierpień 2008) 
Tematem sierpniowego wydania są polsko-niemiecko-izraelskie warsztaty fotograficzne „Hopes” („Nadzieje”) w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży. Polecamy Państwu nie tylko zdjęcia, ale także artykuły młodych ludzi, którzy przez kilka dni próbowali z aparatem znaleźć swój sposób na pokazanie Miejsca Pamięci Auschwitz i odkryć miasto Oświęcim.
| Nr 3 (Lipiec 2008)
Tematem głównym trzeciego numeru jest działalność Grupy Together. To inicjatywa młodych Oświęcimian stworzona po to, aby ukazać kwestię łamania praw człowieka na Białorusi. W Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży zorganizowali już pokaz filmu, dyskusję z białoruskimi studentami, a także wystawę. Nazwę „Together” wybrali, bo swojej solidarności trzeba dać wyraz razem. Należy uświadamiać ludziom, co naprawdę znaczy totalitaryzm, brak wolności słowa i jedynie słuszna prawda.
| Nr 2 (Czerwiec 2008)
Tematem głównym numeru jest pierwsze seminarium zorganizowane przez Centrum im. Rafała Lemkina i oświęcimskie Muzeum poświęcone zapobieganiu ludobójstwom. Dzięki temu projektowi, zaplanowanemu na najbliższe lata, Oświęcim ma szansę stać się ważnym miejscem kształcenia urzędników z całego świata. W numerze publikujemy m.in. całość inauguracyjneg przemówienia prof. Władysława Bartoszewskiego, przewodniczącego Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej.
| Nr 1 (Maj 2008)  Tematem głównym pierwszego numeru są obchody 67. rocznicy deportacji oświęcimskich Żydów zorganizowane przez Centrum Żydowskie. Poza tym w gazecie przeczytać można m.in. o kolekcji obrazów Jana Barasia-Komskiego, która wzbogaciła zbiory Muzeum, rekolekcjach w Centrum Dialogu, czy pokazywanej obecnie w Niemczech wystawie na 20-lecie MDSM „Inna strona świata”. Swoje stałe rubryki mają młody oświęcimski fotografik Tomasz Mól, który prezentować będzie swoje fotoreportaże, a także kolekcjoner i pasjonat historii Oświęcimia Mirosław Ganobis, który przybliży historię najciekawszych eksponatów ze swoich bogatych zbiorów.
|
|
Aktualności 
